é

échi-   [ ئېچى- ] 発酵する, すっぱくなる.

échil-   [ ئېچىل- ] 開かれる, 開く, 始まる.

échilip-yéyilip   [ ئېچىلىپ-يېيىلىپ ] のびのびと, 自由に, 気楽に.

échin-   [ ئېچىن- ] 悔やませる, 悲しませる, 惜しませる.

échinarliq   [ ئېچىنارلىق ] あわれな, 悲惨な, 痛ましい.

échinishliq   [ ئېچىنىشلىق ] 悲惨な, あわれな.

échiq   [ ئېچىق ] 水たまり.

échirqa-   [ ئېچىرقا- ] 飢える.

échish-   [ ئېچىش- ] 痛む.

échit-   [ ئېچىت- ] 1  発酵させる, 醸造する.

2  怒らせる.

échitqu   [ ئېچىتقۇ ] 1  イースト酵母, こうじ. See: xémirturuch.

2  教唆, 扇動. See: suxenchilik; qutratquluq. Syn: échitquluq.

échitquluq   [ ئېچىتقۇلۇق ] そそのかし, 教唆. Syn: echitqu.

éder   [ ئېدەر ] 産後1ヶ月, 産褥期.

édir   [ ئېدىر ] 丘.

édirliq   [ ئېدىرلىق ] 丘の. See: taghliq.

éfir   [ ئېفىر ] エーテル. Borrowed word: R. эфир.

égik   [ ئېگىك ] 曲がった.

égil-   [ ئېگىل- ] 1  曲がる, 湾曲する.

2  かがむ, 腰をまげる.

3  屈服する.

égilmes   [ ئېگىلمەس ] 不屈の.

égilmes-sunmas   [ ئېگىلمەس-سۇنماس ] 不屈の.

éghil   [ ئېغىل ] うまや, 馬小屋. See: atxana.

éghina-   [ ئېغىنا- ] 運動する, 体を動かす.

éghinat-   [ ئېغىنات- ] 運動させる.

éghir   [ ئېغىر ] 1  重い.

éghir kel- (chüsh-)   重さがある, つらい, きつい, 苦しい, 腹にもたれる.

éghirini art- (sal-)   よりかかる, 負担をかける.

2  重大な, きびしい, 難しい, 苦しい.

éghir al-   気にする, 気にかける.

éghir bol-   落ち着く.

éghirdin artuq   予想外の.

3  困惑した, 気が重い.

4  理解しがたい.

5  困難な, きつい.

6  どっしりした, おちついた.

7  腹にもたれる.

éghirayaq   [ ئېغىراياق ] 身重の, 妊娠した. Syn: éghirboy, éghirustixan. See: hamildar.

éghirboy   [ ئېغىربوي ]  Syn: éghirayaq, éghirustixan.

éghirchiliq   [ ئېغىرچىلىق ] 1  困難, 苦難. See: musheqqet; müshkülat; qiyinchiliq.

2  重荷, 負担.

éghirlash-   [ ئېغىرلاش- ] 1  重くなる.

2  身重になる.

3  悪化する.

éghirliq   [ ئېغىرلىق ] 1  重さ, 重量.

2  重荷, 重責, 重大, 重要.

éghirliq qil-   落ち着く, しっかりする, つらいと思う, 重荷を感じる.

éghirliq sal-   負担がかかる.

éghirsin-   [ ئېغىرسىن- ] 苦労をきらう.

éghirustixan   [ ئېغىرۇستىخان ]  Syn: éghirayaq, éghirboy.

éghish   [ ئېغىش ] かたより, 偏差.

éghish-   [ ئېغىش- ] かたよる, はずれる, それる. See: chetne-.

éghiz   [ ئېغىز ] 1  口(※人称接辞付加時はaghz-の形をとる).

aghzini ömcheyt-   口をへの字にまげる.

aghzi échilipla qal-   返答につまる, どぎまぎする.

aghzini buzup tille-   口をきわめてののしる.

aghzi qulighigha yet-   格好をくずす, にこにこする.

aghzigha kelginini jöyle-   口からでまかせを言う.

aghzidin anisining süti purap tur-   乳くさい態度を取る.

aghzida sheher al-   机上の空論を説く.

aghzigha bilim sal-   知識を授ける.

éghiz al-   (できものが)つぶれる; 傷口がつぶれる, 口をあける.

éghiz achalmay qal-   言葉につまる, 断食があける.

éghiz-burun yalash-   悪党がつるむ.

éghiz ghérichli-   口をはさむ.

éghiz teg-   味わう.

éghizdin chüshmey maxta-   口々に褒め称える.

éghizgha al-   口もとにもってくる, 口にだす.

éghizgha téti-   口にあう, うまい.

2  言葉.

3  間, 部屋. Syn: aghiz.

éghizche   [ ئېغىزچە ] 口頭の. Syn: aghzaki.

éghizche hisapla-   暗算する.

éghizduruq   [ ئېغىزدۇرۇق ] くつわ.

éghizlandur-   [ ئېغىزلاندۇر- ] (赤ん坊が)初めてご飯を食べる, (赤ん坊が)初めて口を聞く.

éghizliq   [ ئېغىزلىق ] ~間の, ~部屋の.

éghizman   [ ئېغىزمان ] 多い. Syn: jiq, köp, ghol, nechche-nechche, nurghun.

éh   [ ئېھ ] 1  エー, オー(賛美をあらわす).

2  ふん(非難, 後悔をあらわす).

éhate   [ ئېھاتە ] 包囲, 防護. See: dalda.

ehate qil-   囲む.

éhram   [ ئېھرام ] ピラミッド. Syn: piramida, ehram.

éhsan   [ ئېھسان ] 恩恵, 恩賜.

éhsan qil-   賜る.

éhtilam   [ ئېھتىلام ] 射精.

éhtilam bol-   射精する.

éhtimal   [ ئېھتىمال ] 1  おそらく, たぶん. Syn: eti'alim, étimalim. See: belki; belkim.

2  可能性.

éhtimalliq   [ ئېھتىماللىق ] 必然性, 確率.

éhtiram   [ ئېھتىرام ] 敬意.

éhtiram bilen   敬具, かしこ.

éhtiyaj   [ ئېھتىياج ] 必要.

éhtiyajliq   [ ئېھتىياجلىق ] 必要な.

éhtiyajsiz   [ ئېھتىياجسىز ] 不要な, 必要としない. See: hajetsiz.

éhtiyat   [ ئېھتىيات ] 用心, 注意, 警戒, 慎重. Syn: éhtiyatchanliq. See: pexes.

éhtiyat bol-   気をつける, 用心する.

éhtiyat qil-   気を付ける.

éhtiyatchan   [ ئېھتىياتچان ] 用心深い, 慎重な.

éhtiyatchan bol-   慎重になる.

éhtiyatchanliq   [ ئېھتىياتچانلىق ] 慎重, 用心.

éhtiyatchanliq qil-   用心する.

éhtiyatsiz   [ ئېھتىياتسىز ] 不注意な, うっかりした.

éhtiyatsizliq   [ ئېھتىياتسىزلىق ] 不用心, うっかり.

ékin   [ ئېكىن ] 作物, 穀物. See: paxal.

ékinlik   [ ئېكىنلىك ] 農場, 農園. Syn: ékinzar.

ékinzar   [ ئېكىنزار ] 農場, 農園. Syn: ékinlik.

ékinzarliq   [ ئېكىنزارلىق ] 農地, 農園.

ékiskursiye   [ ئېكىسكۇرسىيە ] 観光, 見物. Borrowed word: R. экскурсия.

ékiskursiyichi   [ ئېكىسكۇرسىيىچى ] 観光客. See: seyyah.

ékispilatatsiye   [ ئېكىسپىلاتاتسىيە ] 搾取. Borrowed word: R. эксплуатация.

ékisport   [ ئېكىسپورت ] 輸出. Borrowed word: R. экспорт.

ékran   [ ئېكران ] スクリーン. Borrowed word: R. экран.

ékranliq   [ ئېكرانلىق ] スクリーンの.

ékwator   [ ئېكۋاتور ] 赤道. Syn: xetistiwa. Borrowed word: R. экватор.

élan   [ ئېلان ] 宣言, 布告, 広告, アナウンス.

élan chiqar-   公告を出す.

élan qil-   公告する.

élanchi   [ ئېلانچى ] 布告者, アナウンサー. See: diktor; jarchi; jakachi.

éléktir   [ ئېلېكتىر ] 電気. See: tok.

éléktirleshtür-   [ ئېلېكتىرلەشتۈر- ] 電化する.

éléktiroliz   [ ئېلېكتىرولىز ] 電解. Borrowed word: R. электролиз.

éléktiron   [ ئېلېكتىرون ] 電子. Borrowed word: R. электрон.

éléktironluq   [ ئېلېكتىرونلۇق ] 電子の.

éléktirowaz   [ ئېلېكتىروۋاز ] 電気機関車. Borrowed word: R. электровоз.

élémént   [ ئېلېمېنت ] 元素. Borrowed word: R. элемент.

élim-bérim   [ ئېلىم-بېرىم ] 貸し借り, 取引. Syn: élim-sétim.

élim-bérim qil-   取引する.

élim-sétim   [ ئېلىم-سېتىم ] 売り買い, 交易, 取引. Syn: élim-bérim.

élin-   [ ئېلىن- ] 取られる, 求められる, 買われる, つかまえられる.

éling-siling   [ ئېلىڭ-سىلىڭ ] 病気でぐったりしている.

élip   [ ئېلىپ ] エリプ(アラビア文字の第1番目の文字).

élipbe   [ ئېلىپبە ] 1  アルファベット, 字母. See: ebjet.

2  文字練習帳.

élipbelik   [ ئېلىپبەلىك ] 字母の, アルファベットの.

élipsatar   [ ئېلىپساتار ] 小売商.

élipsatarliq   [ ئېلىپساتارلىق ] 小売業.

élip-satarliq qil-   小売をする.

éliq-séliq   [ ئېلىق-سېلىق ] 税. See: baj-séliq; ghelle-paraq; ghelle.

élish-1   [ ئېلىش- ] 1  取り合う, 求め合う, つかまえ合う.

2  とっくみ合う, もみ合う.

élish-2   [ ئېلىش- ] 頭がおかしくなる, 狂う, 吐き気がする.

élishangghu   [ ئېلىشاڭغۇ ] ぼけた, 狂った.

émal   [ ئېمال ] うわ薬(陶磁器の). Borrowed word: R. эмаль.

émildash   [ ئېمىلداش ] 同じ乳を飲んだ兄妹(ウイグル人の習慣では同じ乳を飲んだ子供同士は結婚できない). See: hemshire.

émit-   [ ئېمىت- ] 授乳する.

bala émit-   子供に授乳する.

émizge   [ ئېمىزگە ] (哺乳瓶の)乳首. See: soska.

énérgiye   [ ئېنېرگىيە ] エネルギー. Borrowed word: R. энергия.

éniq   [ ئېنىق ] 1  正確な, はっきりした, 正確に, はっきりと.

2  明確な, 確かな, 明確に, 確かに.

éniqla-   [ ئېنىقلا- ] はっきりさせる, 明らかにする.

éniqlighuchi   [ ئېنىقلىغۇچى ] 修飾語. Syn: éniqlima.

éniqlima   [ ئېنىقلىما ] 1  説明.

2  修飾語. Syn: éniqlighuchi.

éniqliq   [ ئېنىقلىق ] 正確, 明確.

éniqsiz   [ ئېنىقسىز ] はっきりしない, 不明な.

éniqsizliq   [ ئېنىقسىزلىق ] はっきりしないこと, 不明.

éngil   [ ئېڭىل ] 服装, 服. Syn: éngil-ayaq. See: serpay; kiyim; kiyim-kéchek.

éngil-ayaq   [ ئېڭىل-ئاياق ] 服装, 服. Syn: éngil.

éngiz   [ ئېڭىز ] 切り株.

éngizliq   [ ئېڭىزلىق ] 刈田.

épik   [ ئېپىك ] 叙事体の.

épizot   [ ئېپىزوت ] エピソード. Borrowed word: R. эпизод.

éqim   [ ئېقىم ] 流れ, 趨勢, 風潮, トレンド. See: teqezza.

éqin   [ ئېقىن ] 流れる.

éqit-   [ ئېقىت- ] 流す.

éqitma   [ ئېقىتما ] 沖積.

éqitma qil-   沖積灌漑する.

éra   [ ئېرا ] 紀元. Borrowed word: R. эра.

éren   [ ئېرەن ] カエデの一種. Syn: zereng, ürengi.

éri-   [ ئېرى- ] とける, 溶解する.

érigh   [ ئېرىغ ] 1  きれいな, 純粋な. See: pak; pak-pakiz.

2  まったく, 完全に, ~だけ. See: taza.

érighda-   [ ئېرىغدا- ] そうじする, きれいにする, かたづける. See: pakizla-; pakla-.

érighdal-   [ ئېرىغدال- ] そうじされる, かたづけられる.

érik   [ ئېرىك ] 雄の. Syn: erenche, erche, erkek, oghul.

érin-   [ ئېرىن- ] おっくうがる, あきる, なまける.

érinchek   [ ئېرىنچەك ] ものぐさな, 怠情な. See: horun; yalqaw.

érincheklik   [ ئېرىنچەكلىك ] 怠惰. See: horunluq; yalqawliq.

érincheklik qil-   なまける.

ériq   [ ئېرىق ] みぞ, 水路, 小川, 谷川.

ériq chap-   みぞを掘る.

érish-   [ ئېرىش- ] 得る, 獲得する, 達する.

érishchan   [ ئېرىشچان ] とけやすい.

érishchanliq   [ ئېرىشچانلىق ] 溶解度.

érit-   [ ئېرىت- ] とかす.

éritküch   [ ئېرىتكۈچ ] 溶剤.

éritme   [ ئېرىتمە ] 溶液, 溶融物.

ért-   [ ئېرت- ] ぬぐう, ふく.

ésil   [ ئېسىل ] すばらしい, 貴重な, 優秀な, すぐれた.

ésil-   [ ئېسىل- ] 1  つるされる, かかる, 垂れる.

2  まとわりつく, つきまとう.

3  よじのぼる, しがみつく, へばりつく.

ésilzade   [ ئېسىلزادە ] 貴族.

éshil-   [ ئېشىل- ] ひねられる, よられる, よじられる.

éshin-   [ ئېشىن- ] あまる.

éshinche   [ ئېشىنچە ] あまった, 余剰の. Syn: éshinda.

éshinda   [ ئېشىندا ] 余剰の, あまった. See: artuqluq; oshuqchiliq; oshuqluq.

étika   [ ئېتىكا ] 論理学. Borrowed word: R. этика.

étikap   [ ئېتىكاپ ] 座禅.

étikapxana   [ ئېتىكاپخانا ] 祈祷室.

étil   [ ئېتىل ] エチル基. Borrowed word: R. этил.

étil-(maq)   [ ئېتىل(ماق) ] 投げられる.

2  破裂する, 爆発する, あふれる.

3  身を投げる, とびこむ, 突き進む, とびかかる.

étil-(mek)   [ ئېتىل(مەك) ] ふさがる.

étildur-   [ ئېتىلدۇر- ] 破裂させる, 突進させる.

étilin   [ ئېتىلىن ] エチレン. Borrowed word: R. этилин.

étimalim   [ ئېتىمالىم ] たぶん, ひょっとすると. Syn: éhtimal, etimalim. See: belki; belkim; eytawur.

étimologiye   [ ئېتىمولوگىيە ] 語源学. Borrowed word: R. этимология.

étiqad   [ ئېتىقاد ] 信仰, 信念. Syn: étiqat.

étiqat   [ ئېتىقات ] 信仰, 信念. See: eqide; ixlas; iman; meslek; teqwa; teqwidarliq; xudagoyluq.

étiqat qil-   信仰する.

étiqatchi   [ ئېتىقاتچى ] 信徒, 信者. See: dinchi; dindar; muxlis; murit; namazxan.

étirap   [ ئېتىراپ ] 承認, 確認.

étirap qil-   認める, 確認する.

étiraz   [ ئېتىراز ] 抗議, 異議, 不満.

étiraz bildür-   不満を表明する.

étirazname   [ ئېتىرازنامە ] 抗議文.

étish-   [ ئېتىش- ] 投げ合う, 撃ち合う.

étishwazliq   [ ئېتىشۋازلىق ] 戦争.

étiwar   [ ئېتىۋار ] 配慮, 世話, 重視, 尊重, 価値. Syn: etiwar. See: qesir; qimmet.

étiwari yoq   価値がない, 重視されない.

étiwar ber-   重視する.

étiwaren   [ ئېتىۋارەن ] ~から, 以来. See: bashlap; buyan; béri; tartip; mabeyni.

étiwarla-   [ ئېتىۋارلا- ] 評価する, 重んじる. See: qädirle-.

étiwarliq   [ ئېتىۋارلىق ] 1  重視された, 寵愛を受けた.

2  貴重な, めずらしい. Syn: etiwarliq. See: qimmetlik.

étiwarsiz   [ ئېتىۋارسىز ] 軽じられた, ないがしろにされた. Syn: biétiwar.

étiwarsiz qara-   無視する, 軽視する.

étiz   [ ئېتىز ] 畑, 田.

étiz-ériq   [ ئېتىز-ئېرىق ] 田畑, 田地, 耕地.

étizliq   [ ئېتىزلىق ] 畑, 田.

éyiq   [ ئېيىق ] クマ.

éyiqtapan   [ ئېيىقتاپان ] 桑の実.

éyiqüzümi   [ ئېيىقۈزۈمى ] コケモモ.

éyt-   [ ئېيت- ] 1  話す, 言う. See: de-; sözle-.

2  歌う.

3  招く, 呼ぶ, もてなす. See: chaqir-; chilla-; qichar-; qichqar-.

éytish-   [ ئېيتىش- ] 1  話し合う, 歌い合う, 招待し合う.

2  口論する, 言い争う.

3  さからう.

4  いじる.

éytmaqchi   [ ئېيتماقچى ] そういえば(話を始める時, 話題を変える際に用いる).

éytqusiz   [ ئېيتقۇسىز ] 1  人に言えない, 言いにくい.

2  信じられない, 信じられないほどすごい.

ézil-   [ ئېزىل- ] 1  つぶれる, やわらかくなる.

2  いじめられる, 抑圧される.

3  萎縮する, なえる.

ézilenggu   [ ئېزىلەڭگۇ ] おっくうな, 腰の重い. See: horun; yalqaw.

ézilenggülük   [ ئېزىلەڭگۈلۈك ] おっくうなこと, やる気のないこと.

ézilgüchi   [ ئېزىلگۈچى ] 圧迫された, 被圧迫者. See: mezlum.

éziq   [ ئېزىق ] 臼歯.

éziq-   [ ئېزىق- ] 過ちを犯す. See: adash-; az-.

éziqtur-   [ ئېزىقتۇر- ] まどわす, 誘惑する.

éziqturghurchi   [ ئېزىقتۇرغۇرچى ] 人をまどわす者.

ézitqu   [ ئېزىتقۇ ] 1  蜃気楼. See: serap.

2  人を幻惑する妖怪.

3  人を幻惑するもの.

ézitquluq   [ ئېزىتقۇلۇق ] まどわすこと.